Dziś jest  28.07.2014   zegar 16:16   Imieniny: Wiktora, Innocentego
Logowanie/rejestracjaBaza firmTablica ogłoszeńGalerie zdjęć
Nagłówek strony
Jesteś tutaj: strona główna
Kontrast Rozmiar tekstu A-AA+
epuap  sekap  BIP  Wersja czeska  Wersja niemiecka  Wersja angielska 
O Gminie
powrót   drukuj

Uchylsko

Powiększ
  • Liczba mieszkańców: 346
  • Powierzchnia: 252 ha
  • Sołtys: Jerzy Mozes
  • Tel.: (32) 45 14 006

 


Zarys historii sołectwa autorstwa P. Pawlicy, publikowany na łamach miesięcznika „U Nas” w latach 1993-1994

Pierwsza wzmianka o wsi Uchylsko jest bardzo stara i pochodzi z roku 1229. Wzmianka ta zawarta jest w bulli papieża Grzegorza IX, datowanej w Perugii dn. 26 maja 1229 r. W bulli tej wspomniany papież zatwierdza opatowi tynieckiemu /klasztor benedyktynów w Tyńcu pod Krakowem, założony ok. r.1044 przez Kazimierza Odnowiciela/ Luitfridowi dziesięciny wsi: Orłowa i szereg dalszych wsi w Cieszyńskim oraz ze wsi Gołkowice, Wielkie Gorzyce i Uchylsko.
Z tego dokumentu można wnioskować, że wieś Uchylsko istniała na prawie polskim gdyż osadzenie wsi na prawie niemieckim zapoczątkowane zostało w drugiej połowie XIII w.

Osadzanie wsi na prawie niemieckim polegało na rozbudowie istniejących wówczas miejscowości oraz na zakładaniu całkiem nowych dużych wsi po uprzednim wykarczowaniu lasu. Tak też pod koniec XIII w. zarówno Gorzyce jak i Uchylsko zostały osadzone na nowym prawie niemieckim o czym świadczy dokument z roku ok. 1300 gdzie w Liber Fundationis Episcopatus Wratislawiensis czytamy: "Item in Berglyndorff et in Wchilscho debent esse XXX mansi expleta libertate" tzn. "Również w Gorzycach i Uchylsku powinno być 30 łanów po upływie czasu wolizny" /wolizna - nie płacenie przez okres zagospodarowania się na nowym prawie żadnych podatków.

Następna wzmianka o Uchylsku pochodzi z r. 1305 kiedy to wieś należy do braci Wacława i Stanisława piszących się z Marklowic pod Wodzisławiem. Oddają oni w tym roku swój młyn w Uchylsku w zastaw. W 100 lat później w r. 1407 właścicielem Uchylska jest rycerz Wańko, który był starostą na zamku w Pszczynie. Rycerz ten w powyższym roku przeniósł się z Raciborza gdzie był również starostą na zamku, do Pszczyny i zapisał klasztorowi w Rudach roczny czynsz w wysokości jednej grzywny na cele zaduszne. Czynsz ten był zapisany na dochodach jego z Uchylska /dokument z dn. 16.XI.1407 r./. W późniejszych latach Uchylsko dzieliło prawie zawsze te same losy z Gorzyczkami ponieważ obie wsie stanowiły jeden majątek.

Obie wsie także w jednym czasie stały się posiadłością Państwa Stanowego Wodzisław. Ziemia wodzisławska w początkach XVI w. /1528 r./ stała się własnością Jana Planknara z Kynspergu, a od XVII w. zmieniała często swych właścicieli. Do domen wodzisławskich panów jednak nie wszystkie miejscowości ziemi wodzisławskiej należały. Cały szereg wsi stanowiły dobra prywatnych panów jak właśnie Gorzyczki i Uchylsko. Owi prywatni właściciele wsi jednak uznawali swych lennych panów zwierzchnich na Wodzisławiu.

W XVIII w. dobra rycerskie Gorzyczki z Uchylskiem należały do hrabiego von Reichenbacha, który je zazwyczaj wydzierżawiał. W roku 1783 takim dzierżawcą tych dóbr był Karol von Schweinichen, który w tym roku był ojcem chrzestnym przy chrzcie nieślubnego dziecka Jadwigi Hubert z Uchylska.

W roku 1786 von Reichenbach odsprzedał Gorzyczki z Uchylskiem rotmistrzowi w pułku kirasjerów Dalwiga, von Kamieniec, który jeszcze w r. 1793 jest właścicielem. W r. 1799 Gorzyczki są w posiadaniu rotmistrza von Gellhorn. Od niego nabył te dobra w początku XIX w /ok.r.1812/ major Ignacy Willander von Handsburg i jego żona Karolina rodz. von Reiswitz. Od niego przeszły te dobra na rodzinę von Skrbensky na Gołkowicach /r.1821/. Od Skrbenskich nabył Gorzyczki z Uchylskiem Józef Doms, handlowiec i fabrykant z Raciborza, a w r. 1894 posiadał te dobra jego syn Leo Doms. Od końca zeszłego stulecia aż do jesieni 1945 roku dobra rycerskie Gorzyczki i Uchylsko należały do hrabiego Larisch-Monnich na Karwinie.

Jesienią roku 1945 rozpoczęto parcelację tych dóbr zgodnie z dekretem o reformie rolnej.Statystyka mieszkańców w Uchylsku w roku 1652: wieś posiadała 7 siodłaków, 1 półsiodłaka, kilka zagrodników. W 1772 roku wg wodzisławskich rejestrów czynszowych było w Uchylsku 8 gospodarstw chłopskich, 6 zagrodnikow, 5 komorników razem około 100 osób. Osiem lat później w 1780 roku było tu 8 siodłaków, 6 zagrodników i 3 chałupników (17 gospodarstw ze 100 mieszkańcami). W roku 1861 był 1 siodłak, 2 półsiodłaków, 8 zagrodników, 11 chałupników razem 22 gospodarstwa mających razem 243 morgi gruntu. Mieszkańców wówczas było 182 w 28 domach, należeli oni do szkoły i kościoła w Gorzycach.

W roku 1871 w 31 domach mieszkało 175 osób. W roku 1891 - 171 mieszkańców, w roku 1912 - 219 mieszkańców, w roku 1936 - 220 mieszkańców. W roku 1940 w 28 domach zamieszkiwało 284 osoby. Powierzchnia wsi wynosiła 216,10 ha. Dzieci tej wsi uczęszczają do szkoły w Gorzycach.. Rok 1993 to 333 mieszkańców, powierzchnia 252 ha. Wróćmy jeszcze do lat 1778-1790 aby przedstawić nazwiska mieszkańców Uchylska zanotowanych w najstarszych parafialnych gorzyckich księgach metrykalnych; są to: Eisner /Szynkorz/, Klejta, Kużnia, Kochanek, Kotanek, Kwiatoń, Moltin, Myśliwiec, Pawlas, Porwoł, Pankortek, Polnik, Popielek, Strzelczyk, Szczyrba, Tomala, Tomanek, Tomania volgo Nieszporek, Theda, Twardy /Karczmarz/, Urbaniec, Wilkus, Warło. Młynarzem w r. 1801 był Jan Kołowrat, karczmarzem wolnym od r. 1781 był Antoni Twardy a od r. 1781 i jeszcze w 1802 Józef Warło.

W roku 1783 był niejaki Aleksander Richtarski rachmistrzem czy też pisarzem dominalnym. W roku 1847 deputowanym ze wsi byli Jakób Szczyrba i Malchar Adamczyk. W roku 1871 w Uchylsku zanotowano 63 mieszkańców umiejących pisać i 49 analfabetów. Warto jeszcze wspomnieć, że przez Uchylsko wiódł główny szlak drogowy z Węgier poprzez Księstwo Cieszyńskie do Raciborza a stamtąd do Wrocławia. W roku 1660 drogę tą zwano "Wielką drogą" lub też "Drogą królewską". Na naszym terenie przechodziła ona przez Godów, Łaziska, Uchylsko, Gorzyce, Bełsznica, Rogów, Lubomia, Brzezie i Racibórz.

Z nowszych czasów warto wspomnieć o kaplicy ku czci Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny wybudowanej w latach 1902-1905 za zgodą Królewskiego Rządu w Opolu. Kaplica została wybudowana na działce dobrowolnie ofiarowanej przez Antoniego Adamczyka rolnika z Uchylska. Poświęcenie kaplicy nastąpiło w dn. 2 lipca 1905 r. W roku 1945 odbudowano kaplicę zniszczoną podczas działań wojennych a w r. 1971 wykonano jej remont kapitalny. W Uchylsku znajduje się kilka krzyży przydrożnych z tego dwa murowane z pierwszych lat XX w. oraz dwa drewnianne, jeden pamiętający jeszcze lata międzywojenne a drugi wystawiony na przełomie lat 80 i 90 tego stulecia.

W latach 1957 -1961 trwała budowa remizy strażackiej wraz ze sklepem GS. Naczelnikiem OSP był wówczas Mrozek Rudolf. Ochotnicza Straż Pożarna w Uchylsku została założona w dn. 18.03,1956 roku. Z ostatnich inwestycji jakie miały miejsce w Uchyulsku to wyasfaltowanie we wsi dróg lokalnych oraz kontynuacja budowy przedszkola.

P. Pawlica, 1993-94



drukuj
powrót  Strona główna  do góry
Kontakt z urzędem
Urząd Gminy w Gorzycach
ul. Kościelna 15
44-350 Gorzyce

Tel./fax: (32) 45 13 056
e-mail: gorzyce@gorzyce.pl

Godziny urzędowania:
Pn: 7.30-17.00,
Wt-Cz: 7.30-15.30,
Pt: 7:30-14:00
Zobacz numery telefonów Urzędu Gminy telefony urzędu gminy
Plan gminy Gorzyce Nautica - kryta pływalnia Film o gminie Wykonanie Dziennik ustaw E-kartki Wyszukiwany zwrot
Kalendarium wydarzeń
Poprzedni miesiąc
lipiec 2014
Następny miesiąc
Pn
Wt
Śr
Cz
Pt
So
Ni
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
Pokaż wydarzenia w okresie:



zamknij
Istotna informacja: ta strona wykorzystuje pliki cookies

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii w celach reklamowych, statystycznych oraz w celu dostosowania serwisu do indywidualnych potrzeb użytkowników.
Jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, to będą one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przeglądarce internetowej możesz zmienić ustawienia dotyczące cookies. Dowiedz się więcej o polityce plików cookies.